Czy Dutkiewicz będzie nowym Olechowskim? (Analiza)

W identyczny sposób narodziła się Platforma Obywatelska.

Cofnijmy się do 2000 r. Zbliżają się wybory prezydenckie. Słabnący AWS próbuje "rzutem na taśmę" pokonać rosnącą w siłę lewicę wystawiając Mariana Krzaklewskiego przeciwko Aleksandrowi Kwaśniewskiemu.

Ale oto pojawia się ten trzeci. Andrzej Olechowski. Kandydat niezależny.

Krzaklewski ponosi sromotną klęskę. Nie dość, że Kwaśniewski wygrywa wybory już w pierwszej turze, to w dodatku kandydat AWS nie jest drugi – a trzeci. Po Olechowskim, który zdobywa ponad 17 proc. głosów.

Parę miesięcy później powstaje Platforma Obywatelska. Zakładają ją Andrzej Olechowski, Maciej Płażyński i Donald Tusk. Olechowski wciąż błyszczy jako niedawny silny kandydat na prezydenta. Płażyński jest wabikiem dla wychodźców z AWS. Tusk wprowadza do PO dużą część Unii Wolności.

W 2007 r., po długim marszu, PO przejmuje władzę w kraju. Tusk zostaje premierem.

Czy Polska XXI wraz z Rafałem Dutkiewiczem powtórzą ten scenariusz? Oczywiście – wpierw prezydent Wrocławia musi wreszcie jasno powiedzieć, czy chce ubiegać się o prezydenturę kraju. Załóżmy jednak, że podejmie to wyzwanie. Już teraz część mediów chętnie kreuje go na czarnego konia wyborów w 2010 r. Ale nie czarujmy się: w zestawieniu z Donaldem Tuskiem, czy Lechem Kaczyńskim Dutkiewicz to wciąż druga liga. Acz na wyborców może zadziałać jako kandydat świeży, dobrze sprzedający się w mediach, w dodatku "mający duże osiągnięcia w rządzeniu Wrocławiem" (dosłowny cytat z piątkowej "Gazety Wyborczej"; tak o Dutkiewiczu od paru lat piszą krajowe media; mało kto weryfikuje, na czym dokładnie polegają owe "duże osiągnięcia").

Słowem: jest spora szansa, że Dutkiewicz będzie nowym Olechowskim. I powalczy o 15-20 proc. A więc może i o drugie miejsce w wyborach.

Co dalej? Łatwo powiedzieć: Polska XXI przekształci się w partię. Tyle że to nie jest takie proste, jak się wydaje.

Platforma Obywatelska odniosła sukces m.in. z dwóch powodów:

a) Jej trzej twórcy reprezentowali – by tak rzec – trzy różne energie polityczne. Olechowski wnosił osobistą popularność z wyborów prezydenckich. Płażyński kojarzył się z modelem "partii stu liderów", a więc z wielobarwną, pluralistyczną prawicą a la wczesny AWS. Tusk zapewniał sprawny aparat partyjny.

b) PO potrafiła uczyć się i ewoluować w taki sposób, by nie tylko przetrwać, ale odnieść sukces. Z luźnego ruchu wzorowanego na komitetach obywatelskich (2001 r.) przekształciła się stopniowo w centralistyczną partię wodzowską (od 2007 r.). W odpowiednim momencie umiejętnie porzuciła image liberalny i przeszła na pozycje populistyczne. Po drodze bez sentymentu wyrzuciła za burtę całą masę znanych działaczy, w tym dwóch swoich współtwórców – Olechowskiego i Płażyńskiego.

Mając na uwadze powyższy model zastanówmy się, jakimi zasobami dysponują Polska XXI i Rafał Dutkiewicz. Załóżmy więc, że prezydent Wrocławia staje się nowym Olechowskim w 2010 r. I parę miesięcy po wyborach prezydenckich współtworzy nową centroprawicę.

a) Dutkiewicz jako nowy Olechowski wnosi swoją osobistą popularność. Kto w tym układzie jest nowym Płażyńskim? Kto kojarzy się z modelem "partii stu liderów"? Oczywiście – Kazimierz M. Ujazdowski i Polska XXI (choć równie dobrze nowym Płażyńskim może być Jan Rokita, albo Kazimierz Marcinkiewicz). Czego brakuje? Nowego Tuska i sprawnego aparatu partyjnego.

b) Kto zapewnił Platformie długofalowy sukces, prowadząc ją ku modelowi populistycznej partii wodzowskiej? Tusk i jego sprawny aparat.

Kto zatem będzie nowym Tuskiem w Polsce XXI? Kto zbuduje struktury nowej partii i zadba o ich dyscyplinę? Oto jest pytanie, na które muszą sobie odpowiedzieć twórcy Polski XXI, jeśli chcą coś zwojować w polskiej polityce.

Posłuchaj, co powiedzieli Kazimierz M. Ujazdowski i Rafał Dutkiewicz w sobotę, po ogłoszeniu narodzin Ruchu Obywatelskiego "Polska XXI".